αντίβολον

Σάββατο 7 Ιουλίου 2018

το πρόβλημα του κακού α´

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

εκπαιδευτικός: Ανδρέας Βιτούλας

ειδικότητα: ΠΕ01

Γνωστικό αντικείμενο: Θρησκευτικά

Διδακτική ενότητα: Το πρόβλημα του κακού στο σημερινό κόσμο

Τάξη: Γ´ Γυμνασίου

1^η διδακτική ώρα

A. Μετά την προβολή του βίντεο ζωγραφίζοντας το κακό να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις:

· ποια πτυχή του κακού εικονίζει ο κάθε καλλιτέχνης;

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

· με τι τρόπο αυτή αισθητοποιείται; (περιεχόμενο, μορφή, χρώματα)

· η μουσική υπόκρουση του βίντεο τι σχέση με το θέμα μπορεί να έχει;

Β. Μελετώντας την ανάρτηση για το έργο του Ιερώνυμου Μπος απαντήστε στα παρακάτω:

· ποια μία μόνο λέξη θα επιλέγατε για να χαρακτηρίσετε το έργο του καλλιτέχνη;

………………………………………………………....................................

· δικαιολογήστε το κείμενο της ανάρτησης με συγκεκριμένες αναφορές/στοιχεία στους πίνακες του Ιερ. Μπος

· υπάρχει κάποιο κοινό στοιχείο στην τεχνοτροπία του και ποιο είναι αυτό;

................................................................................................................................................................................................................................................

· αντιστοιχίστε πτυχές του κακού (από την ιδεοθύελλα) με σκηνές/πρόσωπα ή οτιδήποτε άλλο στους πίνακες

Γ. Αφού μελετήσετε τη φράση του Ντοστογιέφσκι και τα ποιήματα των Ελύτη και Μπρεχτ (σελ. 74-75) να επισημάνετε μονολεκτικά ποια πτυχή του κακού θίγεται. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας με στίχους/φράσεις των κειμένων (μοτίβο ερμηνεία και αιτιολόγηση- «τι σε κάνει να το λες αυτό»).

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Ενός λεπτού σιγή

στίχοι: Ντίνος Χριστιανόπουλος

μουσική: Μάνος Χατζιδάκις

Εσείς που βρήκατε τον άνθρωπό σας
κι έχετε ένα χέρι να σας σφίγγει τρυφερά,
έναν ώμο ν’ ακουμπάτε την πίκρα σας,
ένα κορμί να υπερασπίζει την έξαψή σας,
κοκκινίσατε άραγε για τη τόση ευτυχία σας,
έστω και μια φορά;
Είπατε να κρατήσετε ενός λεπτού σιγή
για τους απεγνωσμένους;

Δ. Με βάση τον πίνακα λευκή σταύρωση του Μ. Σαγκάλ και του μελοποιημένου ποιήματος ενός λεπτού σιγή που ακούσατε σημειώστε τις πτυχές του κακού που νομίζετε ότι θίγονται.

εικονομαχία β´

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

εκπαιδευτικός: Ανδρέας Βιτούλας

ειδικότητα: ΠΕ01

Γνωστικό αντικείμενο: Θρησκευτικά

Διδακτική ενότητα: Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν τον Θεό;- Η απεικόνιση του Θεού στον χριστιανισμό

Τάξη: Β´ Γυμνασίου

2^η διδακτική ώρα

Α. Βλέποντας συγκριτικά τις δύο παραπάνω εικόνες να απαντήσετε στα ερωτήματα:

Τι βλέπεις;

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Ποιες κύριες διαφορές μπορείς να επισημάνεις;

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

3. Επηρεάζουν τη ζωή του ανθρώπου οι διαφορετικές αντιλήψεις για την Ανάσταση και πώς;

Β. Μετά την προβολή για τον Πανσέληνο να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις:

· ποια αισθητικά χαρακτηριστικά διαμόρφωσαν τη ζωγραφική στη Δύση;

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

· ποιο σκοπό υπηρετεί η βυζαντινή εικόνα;

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

· τι αισθητικός χαρακτήρας προκύπτει από τις διαφορετικές προσεγγίσεις;

· ποιο πρότυπο ανθρώπου υπονοεί η τέχνη στην Ανατολή και ποιο στη Δύση;

· ποια η σχέση των δύο προσεγγίσεων με τη φύση και την ιστορία;

Γ. Ποιες απόψεις από το κείμενο του Ταρκόφσκι για την τέχνη δικαιολογούν, κατά τη γνώμη σας, τον αγώνα της Εκκλησίας υπέρ των εικόνων;

.....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

εικονομαχία α´

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

εκπαιδευτικός: Ανδρέας Βιτούλας

ειδικότητα: ΠΕ01

Γνωστικό αντικείμενο: Θρησκευτικά

Διδακτική ενότητα: Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν τον Θεό;- Η απεικόνιση του Θεού στον χριστιανισμό

Τάξη: Β´ Γυμνασίου

^1η διδακτική ώρα

Α. Με βάση το ιστορικό διάγραμμα της εικονομαχίας όπως αυτό παρουσιάζεται στη σελ. 18 του σχ. βιβλίου να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις:

1. Ποια ήταν η φύση της έριδας;

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2. Σε ποιον χώρο και χρόνο διαδραματίστηκε;

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

3. Ποιοι πρωταγωνίστησαν;

4. Τι χαρακτηριστικά έλαβε η διαμάχη;

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………........................................................................................................................

Β. Διαβάζοντας τα επιχειρήματα των αντιμαχόμενων μερίδων στις σελ. 18-20 του σχ. βιβλίου να τα κατατάξετε παρακάτω:

εικονομάχοι	εικονόφιλοι
1.	1.
2.	2.
3.	3.
	4.

Γ. Να επισημάνετε τους θεολογικούς όρους στο Κοντάκιο της Κυριακής της Ορθοδοξίας (σελ. 21) και να τους αντιστοιχήσετε με αισθητικά στοιχεία της σχετικής εικόνας (σελ. 20).

η δημιουργική σχέση ελληνισμού - χριστιανισμού

συνάντηση ελληνισμού-χριστιανισμού

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

καθηγητής: Ανδρέας Βιτούλας

μάθημα: θρησκευτικά

τάξη: Α´ Γυμνασίου

θεματική ενότητα II: η συνάντηση του χριστιανισμού με τον ελληνισμό

Να αντιστοιχίσετε τα παρακάτω αποσπάσματα στους κλάδους του εννοιολογικού χάρτη που σας δόθηκε

Έννοια προσώπου………
Κόσμος……….
Ιστορία……….
Άνθρωπος………….
Οικουμενικότητα……….
Πολίτης……….
Δραματουργία………….
Φιλοσοφία………….
Γλώσσα……………
Τέχνη……………..

1. Στις διαιρέσεις που έπρεπε κατά τον άγιο Μάξιμο να υπερβαθούν, και που υπερβαθήκανε τελικά εν Χριστώ, περιλαμβανόταν και η διαίρεση των φύλων (Π. Νέλλας, Ζώον θεούμενον)

2. Εις την αρχαίαν ελληνικήν σκέψιν η μεσσιανική προσδοκία ήτο άγνωστος, διότι έβλεπεν εις την ιστορίαν μίαν περιωρισμένην κυκλικήν κίνησιν. Δια τούτο οι Έλληνες ηγνόουν την φιλοσοφίαν της ιστορίας και δεν ανεκάλυψαν την έννοιαν της ιστορίας (Ν. Μπερδιάγιεφ, Θείον και Ανθρώπινον)

3. (ο άνθρωπος) αποτελείται από ψυχή και σώμα, στέκεται στο μεταίχμιο της δημιουργίας και συνθέτει μέσα του ύλη και πνεύμα, επειδή ο Χριστόςείναι η αδιαίρετη και συνάμα ασύγχυτη ένωση της άκτιστης θεότητας και της κτιστής δημιουργίας (Π. Νέλλας, Ζώον θεούμενον)

4. Το γεγονός ότι στην εποχή μας η επιστήμη της φυσικής δεν το βρίσκει αδιανόητο ότι ο κόσμος δημιουργήθηκε από το απόλυτο μηδέν, μπορεί να είναι ένας θετικός παράγοντας για τη θεολογία, ώστε να αρχίσει οικοδομητική συζήτηση με τους φυσικούς επιστήμονες (μητρ. Περγάμου Ιωάννης, Η κτίση ως ευχαριστία)

5. Η αλήθεια του προσώπου φανερώθηκε στον κόσμο με την κένωση και την ταπέινωση του Χριστού (Γ. Μαντζαρίδης, Εισαγωγή στην ηθική)

6. Ακούς τη γλώσσα του Ομήρου στους ιαμβικούς κανόνες. Την αττική και την «κοινή» στην υμνολογία και στην πατερική θεολογία. Τη βυζαντινή σε μεταγενέστερους συγγραφείς (Ιερά Μονή Ιβήρων, Το Άγιον όρος και η παιδεία του γένους μας)

7. Ο χριστιανός δεν είναι δούλος του κόσμου ή των αρχόντων του κόσμου, αλλά παιδί του Θεού και πολίτης της βασιλείας του (Γ. Μαντζαρίδη, Χριστιανική ηθική)

8. Ο διαρκής διάλογος του ιερέα, διάκου και χορού αποτελεί τον δραματικό διάλογο που υπήρξε, όπως γνωρίζουμε επίσης, το βασικό στοιχείο του θεάτρου ( Κύρος Πατσαλίδης, https://www.pemptousia.gr/2017/09/171298/)

9. Ιστορική σάρκα της βυζαντινής εικόνας είναι η ρωμαϊκή ζωγραφική των πρώτων αιώνων της Εκκλησίας και κυρίως οι ελληνικές της ρίζες (Χρ. Γιανναρά, Η ελευθερία του ήθους)

10. Παρά το γεγονός ότι ο όρος «ομοούσιος» ήταν στενά συνδεδεμένος με τον νεοπλατωνισμό, οι Πατέρες δεν δίστασαν να χρησιμοποιήσουν τον όρο αυτό προσδίδοντάς του ένα νέο εννοιολογικό περιέχομενο (Γ. Μαρτζέλου, Ορθόδοξο δόγμα και θεολογικός προβληματισμός)

Τρίτη 3 Ιουλίου 2018

βλέποντας κι ακούγοντας το κακό

Μ. Σαγκάλ, Η λευκή σταύρωση

Ιερώνυμος Μπος

Ο Ιερώνυμος Μπος (1450-1516) με τις μεσαιωνικές φαντασιώσεις και τη λαϊκή του θεματολογία, που φτάνει σ' ένα παραλήρημα ονειρικών εικόνων, θεωρείται ο πρώτος υπερρεαλιστής.

Για τους υπερρεαλιστές το υποσυνείδητο ήταν η πηγή της έμπνευσης, της φαντασίας. Πίστευαν ότι ο κόσμος του ονείρου, οι στιγμές που ζούμε κατά τη διάρκεια του ύπνου, αποτελούν μια δεύτερη ζωή, μιαν άλλη πραγματικότητα που δεν πρέπει να αγνοηθεί.

Ο Ιερώνυμος Μπος είναι υπερρεαλιστής πριν από τον υπερρεαλισμό, συνδυάζοντας την οργιώδη φαντασία και τη διδακτική διάθεση του Μεσαίωνα με την επιστημονική τάξη της Αναγέννησης.

Τα μακάβρια, γεμάτα παραισθήσεις θέματα του Μπος, αναφέρονται σ’ έναν κόσμο που κατοικείται από δαιμονικές δυνάμεις και στην τρέλα του ανθρώπου.

(Μάνου Στεφανίδη, Μια ιστορία της ζωγραφικής, εκδ. Καστανιώτη)